Thông tư 26/2026/TT-BCT có hiệu lực từ ngày nào?

Về nguyên tắc là 29/5/2026, nhưng một số nội dung áp dụng theo mốc riêng: 1/7/2026 (thẩm quyền UBND cấp tỉnh cấp phép XNK vật liệu nổ công nghiệp), 1/8/2026 (khoản 3 Điều 19 về C/O), và 1/1/2027 (thẩm quyền cấp phép quá cảnh Lào, Campuchia).

Phân cấp cấp C/O có áp dụng cho tất cả các loại C/O không?

Có. Điều 19 (sửa Thông tư 40/2025/TT-BCT) là khung chung, phân chia C/O theo Phụ lục I (Cục Xuất nhập khẩu cấp, nay là Mẫu số 17) và Phụ lục II (Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp, nay là Mẫu số 18). Điều 20 chỉ bổ sung riêng cho C/O mẫu UAE-VN.

Vì sao quá cảnh hàng hóa Trung Quốc có mốc hiệu lực khác Lào và Campuchia?

Vì Điều 27 khoản 3 chỉ nêu đích danh Điều 15 và Điều 16 (quy định về Lào, Campuchia) được lùi hiệu lực tới 1/1/2027. Điều 14 (Trung Quốc) không được nhắc tới trong khoản này nên áp dụng ngay từ ngày hiệu lực chung 29/5/2026.

Thông tư 26/2026/TT-BCT: Toàn cảnh phân cấp thủ tục hành chính 8 lĩnh vực ngành Công Thương

Ngày 20/5/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông tư 26/2026/TT-BCT, có hiệu lực từ 29/5/2026 — một trong những đợt sửa đổi thủ tục hành chính lớn nhất của ngành trong năm, với 28 điều bao trùm 8 lĩnh vực: vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ, khoáng sản, thuốc lá, xăng dầu, thương mại điện tử, xuất nhập khẩu, hóa chất và vận chuyển hàng hóa nguy hiểm. Trọng tâm xuyên suốt là chuyển nhiều thẩm quyền cấp phép từ Bộ/Cục về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, gắn với việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, thay đổi đáng chú ý nhất là việc phân cấp cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) — không chỉ riêng mẫu UAE-VN như một số bản tin ban đầu đề cập, mà là toàn bộ khung C/O chung theo Nghị định 146/2025/NĐ-CP.

Toàn cảnh 8 lĩnh vực và 28 điều

Thông tư chia thành 8 chương tương ứng 8 lĩnh vực, cộng thêm điều khoản chung về hiệu lực và chuyển tiếp (xem sơ đồ ở trên):

Chương I – Vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ (Điều 1-3): phân 3 tầng thẩm quyền giữa Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, Cục Hóa chất và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Chương II – Khoáng sản (Điều 4-5): rút thời hạn kiểm tra, phê duyệt kế hoạch quản lý rủi ro khai thác hầm lò còn 7 ngày làm việc.
Chương III – Thuốc lá (Điều 6-9): chuyển thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, bãi bỏ hàng chục phụ lục, mẫu biểu cũ.
Chương IV – Xăng dầu (Điều 10-11): bãi bỏ một số điều khoản không còn phù hợp qua nhiều lần sửa đổi trước đây.
Chương V – Thương mại điện tử (Điều 12-13): bãi bỏ quy định báo cáo định kỳ về quản lý website, ứng dụng thương mại điện tử.
Chương VI – Xuất nhập khẩu (Điều 14-22): chương lớn nhất, gồm phân cấp cấp phép quá cảnh hàng hóa Trung Quốc, Lào, Campuchia và toàn bộ mảng cấp C/O.
Chương VII – Hóa chất (Điều 23-24): phân cấp cấp phép sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu hóa chất kiểm soát đặc biệt về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Chương VIII – Vận chuyển hàng hóa nguy hiểm (Điều 25-26): Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tiếp nhận, cấp phép vận chuyển hàng nguy hiểm loại 5 và loại 8.
Điều 27-28: điều khoản thi hành và chuyển tiếp.

Mục riêng: phân cấp cấp C/O — Điều 19 mới là trọng tâm, không chỉ Điều 20

Nhiều bản tin ban đầu chỉ nhắc tới việc phân cấp cấp C/O mẫu UAE-VN, nhưng đây thực chất chỉ là phần nhỏ. Chủ trương gốc, theo khoản 6 Điều 28 Nghị định 146/2025/NĐ-CP, là phân cấp toàn bộ việc cấp C/O và Văn bản chấp thuận tự chứng nhận xuất xứ về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Thông tư 26/2026/TT-BCT thực hiện việc này qua hai điều riêng biệt:

Điều 19 sửa Thông tư 40/2025/TT-BCT — văn bản gốc quy định cấp C/O nói chung. Cục Xuất nhập khẩu tiếp tục cấp các loại C/O tại Phụ lục I (nay thay bằng Mẫu số 17), còn Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp các loại C/O tại Phụ lục II (nay thay bằng Mẫu số 18).
Điều 20 sửa Thông tư 24/2026/TT-BCT — chỉ riêng C/O mẫu UAE-VN theo Hiệp định CEPA Việt Nam – UAE, chuyển thẩm quyền cấp về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, đăng ký mẫu dấu/chữ ký qua Cục Xuất nhập khẩu.

Mốc hiệu lực: không phải mọi điều khoản áp dụng cùng một ngày

Điều 27 quy định rõ Thông tư có hiệu lực chung từ 29/5/2026, nhưng một số nội dung áp dụng theo mốc riêng: thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong cấp phép xuất nhập khẩu vật liệu nổ công nghiệp có hiệu lực từ 1/7/2026; thẩm quyền cấp phép quá cảnh hàng hóa Lào, Campuchia (Điều 15, 16) có hiệu lực từ 1/1/2027; và riêng khoản 3 Điều 19 (thay Phụ lục I bằng Mẫu số 17 cho C/O do Cục Xuất nhập khẩu cấp) có hiệu lực từ 1/8/2026.

Một điểm dễ nhầm lẫn: Điều 27 khoản 3 chỉ nêu Điều 15 và Điều 16 (Lào, Campuchia) được lùi hiệu lực — không có Điều 14 (quá cảnh hàng hóa Trung Quốc). Nghĩa là việc phân cấp cấp phép quá cảnh hàng hóa Trung Quốc về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh áp dụng ngay từ 29/5/2026, sớm hơn Lào và Campuchia gần 8 tháng.

Công văn, thông báo triển khai thực tế cấp C/O

Sau khi Thông tư có hiệu lực, một loạt văn bản hướng dẫn đã được ban hành để đưa quy định vào vận hành thực tế:

Công văn 552/XNK-XXHH (21/5/2026) của Cục Xuất nhập khẩu — hướng dẫn ban đầu triển khai Thông tư 26/2026/TT-BCT.
Văn bản hợp nhất 48/VBHN-BCT (4/6/2026) — hợp nhất Thông tư 40/2025/TT-BCT với các sửa đổi từ Thông tư 26/2026/TT-BCT thành một bản đọc duy nhất.
Công văn 870/XNK-XXHH (21/7/2026) của Cục Xuất nhập khẩu — hướng dẫn đăng ký lại cơ quan cấp C/O trên hệ thống eCoSys (co.moit.gov.vn) trước ngày 1/8/2026.
Thông báo 1370/TB-SCT (27/7/2026) của Sở Công Thương TP.HCM — chính thức tiếp nhận và giải quyết thủ tục cấp C/O cùng Văn bản chấp thuận tự chứng nhận xuất xứ từ ngày 1/8/2026.

Doanh nghiệp và cơ quan địa phương cần làm gì

Doanh nghiệp xuất khẩu: chủ động đăng nhập thử hệ thống eCoSys, rà soát hồ sơ đề nghị cấp C/O hiện tại trước mốc 1/8/2026 để tránh gián đoạn khi nộp hồ sơ.
Doanh nghiệp có hoạt động quá cảnh hàng hóa qua Việt Nam: lưu ý mốc hiệu lực khác nhau giữa Trung Quốc (29/5/2026) và Lào, Campuchia (1/1/2027).
Doanh nghiệp ngành vật liệu nổ, hóa chất, thuốc lá, xăng dầu: đối chiếu lại đầu mối tiếp nhận hồ sơ mới là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thay vì Bộ/Cục như trước, tránh nộp hồ sơ sai cơ quan.
Với vướng mắc phát sinh: phân biệt rõ đầu mối — nghiệp vụ xuất xứ hàng hóa liên hệ Cục Xuất nhập khẩu, lỗi hệ thống eCoSys liên hệ Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số.