Từ Luật Quản lý thuế đến Nghị định xử phạt hải quan mới — so sánh nhanh với quy định cũ và tác động thực tế.
Năm 2026 là năm bản lề với hàng loạt luật, nghị định có hiệu lực đồng thời — riêng đợt 1/7/2026 đã có hơn 200 văn bản quy phạm pháp luật mới áp dụng cùng lúc. Bài viết tổng hợp những thay đổi tác động trực tiếp đến doanh nghiệp xuất nhập khẩu, so sánh nhanh với quy định cũ.
Thay thế/sửa đổi khung quản lý thuế trước đây, ảnh hưởng đến quy trình kê khai, ấn định thuế, thanh tra – kiểm tra thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình kê khai thuế nội bộ để phù hợp với luật mới thay vì áp dụng theo thói quen cũ.
Đây là luật "sửa nhiều luật" cùng lúc: Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Hải quan, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế xuất khẩu – thuế nhập khẩu, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công và Luật Quản lý, sử dụng tài sản công. Điểm mới đáng chú ý: đây là lần đầu tiên khái niệm "xuất nhập khẩu tại chỗ" được luật hóa chính thức, thay vì chỉ quy định ở văn bản dưới luật như trước — ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp gia công, chế xuất có giao dịch mua bán nội địa nhưng làm thủ tục xuất nhập khẩu.
Thay thế Luật Hóa chất 2007, siết chặt quy định xuất nhập khẩu và khai báo hóa chất. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu hóa chất, hoặc hàng hóa có thành phần hóa chất phải khai báo, cần cập nhật danh mục và thủ tục khai báo mới ngay từ đầu năm 2026.
Tác động đến chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp nhập khẩu máy móc, thiết bị công nghệ cao — cần theo dõi văn bản hướng dẫn chi tiết để biết mặt hàng nào được hưởng ưu đãi thuế theo diện công nghệ cao.
Có hiệu lực từ 1/7/2026, cập nhật khung xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, thay thế/bổ sung cho Nghị định 128/2020/NĐ-CP trước đây. Doanh nghiệp cần đối chiếu lại mức phạt áp dụng cho các lỗi thường gặp (khai sai mã HS, trị giá, xuất xứ, nộp trễ báo cáo quyết toán...) để đánh giá đúng rủi ro tuân thủ.
Trước đây, khái niệm "xuất nhập khẩu tại chỗ" chỉ được quy định rải rác ở nghị định/thông tư; nay đã được luật hóa trong Luật 90/2025/QH15. Khung xử phạt hải quan chuyển từ Nghị định 128/2020/NĐ-CP sang Nghị định 169/2026/NĐ-CP. Quản lý hóa chất chuyển từ Luật Hóa chất 2007 sang Luật Hóa chất 69/2025/QH15 với yêu cầu khai báo chặt chẽ hơn.
Cần rà soát theo ngành hàng cụ thể — không phải văn bản nào cũng áp dụng cho mọi doanh nghiệp, nhưng Luật Quản lý thuế và Nghị định xử phạt hải quan mới ảnh hưởng gần như toàn bộ doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Với đa số doanh nghiệp logistics/thương mại, nên ưu tiên Luật 90/2025/QH15 (sửa Luật Hải quan, Luật Thuế XNK) và Nghị định 169/2026/NĐ-CP (khung xử phạt mới).
Air Sea Worldwide (Vietnam) Co., Ltd
Ocean freight · Air freight · Logistics FCL/LCL Việt Nam – Nam Mỹ (Brazil, Argentina, Chile, Peru, Colombia)
Mobile: +84 968 064 737 · Email: tin.ho@asw-hochiminhcity.com.vn