Mã HS quốc tế và mã HS Việt Nam có luôn giống nhau không?

6 số đầu giống nhau trên toàn thế giới, 2 số cuối là phần mở rộng riêng của AHTN/ASEAN mà Việt Nam áp dụng.

Ai chịu trách nhiệm nếu khai sai mã HS?

Người khai hải quan (chủ hàng hoặc đại lý hải quan được ủy quyền) chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của mã HS đã khai.

Có thể xin xác định mã HS trước khi xuất/nhập khẩu không?

Có — Tổng cục Hải quan có thủ tục xác định trước mã số, áp dụng cho lô hàng dự kiến xuất nhập khẩu trong tương lai.

HS Code là gì? Vì sao mã Việt Nam và mã quốc tế "giống mà không giống"

Nhiều chủ hàng khi tra mã HS trên mạng hay bị nhầm giữa mã 6 số quốc tế và mã 8 số Việt Nam áp dụng — dẫn tới khai sai, bị truy thu thuế hoặc bị xử phạt. Bài viết giải thích cơ chế này một cách dễ hiểu và cách áp dụng đúng.

HS Code là gì

HS Code (Harmonized System) là hệ thống mã số phân loại hàng hóa do Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) xây dựng, dùng chung cho hơn 200 quốc gia để thống nhất cách gọi tên, phân loại và áp thuế hàng hóa xuất nhập khẩu.

Tương quan giữa mã quốc tế và mã Việt Nam (AHTN)

Đây là điểm nhiều người hiểu chưa đúng: 6 số đầu tiên của mã HS là mã chung toàn thế giới, do WCO quy định và mọi nước dùng giống nhau. 2 số tiếp theo (số 7-8) là phần mở rộng riêng của khối ASEAN, gọi là AHTN (ASEAN Harmonized Tariff Nomenclature) — Việt Nam áp dụng đầy đủ hệ thống AHTN 8 số này theo Thông tư 31/2022/TT-BTC (Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam).

Vì vậy hai doanh nghiệp ở hai nước ASEAN có thể có cùng 6 số đầu nhưng khác 2 số cuối — do mỗi nước có quyền chi tiết hóa thêm trong khuôn khổ AHTN chung của khối. Khi làm việc với đối tác nước ngoài, nên đối chiếu mã HS 6 số quốc tế trước, rồi tra cứu mã 8 số Việt Nam tương ứng để khai đúng.

6 quy tắc tổng quát phân loại (GRI)

Thông tư 31/2022/TT-BTC (Phụ lục II) quy định 6 quy tắc áp dụng tuần tự để xác định mã HS chính xác cho một mặt hàng: từ việc căn cứ vào tên nhóm hàng và chú giải phần/chương (Quy tắc 1), đến cách xử lý hàng hóa chưa hoàn chỉnh/hỗn hợp (Quy tắc 2-3), hàng chưa được nêu tên cụ thể (Quy tắc 4), bao bì (Quy tắc 5), và phân loại ở cấp phân nhóm (Quy tắc 6). Nguyên tắc quan trọng nhất: luôn áp dụng lần lượt từ Quy tắc 1, chỉ chuyển sang quy tắc sau nếu quy tắc trước không giải quyết được.

Cách tra cứu mã HS đúng cách

Xác định bản chất, thành phần, công dụng chính của hàng hóa.
Tra cứu Danh mục AHTN theo Thông tư 31/2022/TT-BTC hoặc Biểu thuế xuất nhập khẩu hiện hành.
Đối chiếu với hồ sơ kỹ thuật, catalogue sản phẩm — hải quan có quyền yêu cầu giám định nếu nghi ngờ.
Nếu không chắc chắn, xin văn bản xác định trước mã số từ Tổng cục Hải quan trước khi làm thủ tục.

Rủi ro khi khai sai mã HS

Theo Nghị định 128/2020/NĐ-CP, khai sai mã HS dẫn đến thiếu số thuế phải nộp có thể bị phạt 10-20% số tiền thuế khai thiếu, cộng với truy thu đủ thuế và tiền chậm nộp. Trường hợp khai đúng tên hàng nhưng xác định sai mã HS lần đầu, có chính sách xử lý linh hoạt hơn nếu doanh nghiệp chứng minh được thiện chí và không có dấu hiệu gian lận. Với hành vi cố ý khai sai để trốn thuế, mức phạt và hệ quả pháp lý sẽ nghiêm trọng hơn nhiều.